Page 14 - Demo

12N%u00cb NJ%u00cb KUPTIM T%u00cb P%u00cbRGJITHSH%u00cbM:Teatri %u00ebsht%u00eb arti i shfaqjes s%u00eb drejtp%u00ebrdrejt%u00eb n%u00eb publik, ku fjala e aktorit kombinohet me l%u00ebvizjen e tij n%u00eb nj%u00eb shesh skenik, p%u00ebr t%u00eb transmetuar iden%u00eb q%u00eb %u00ebsht%u00eb artikuluar n%u00eb form%u00ebn e nj%u00eb subjekti nga teksti dramatik. Teatri %u00ebsht%u00eb art q%u00eb perceptohet, nj%u00ebkoh%u00ebsisht n%u00ebp%u00ebrmjet t%u00eb parit dhe n%u00ebp%u00ebrmjet t%u00eb d%u00ebgjuarit. Fjala teat%u00ebr vjen nga fjala greke theatron, q%u00eb do t%u00eb thot%u00eb vendi ku shohim, nga ka ardhur m%u00eb von%u00eb nga latinishtja kuptimi i termit spektator (dikush q%u00eb %u00ebsht%u00eb thirrur p%u00ebr t%u00eb par%u00eb, p%u00ebr t%u00eb v%u00ebzhguar). Romak%u00ebt p%u00ebrdornin edhe termin auditorium, q%u00eb do t%u00eb thot%u00eb vendi ku d%u00ebgjojm%u00eb, prej t%u00eb cilit rrjedh termi audienc%u00eb (nj%u00eb grup njer%u00ebzish q%u00eb jan%u00eb thirrur p%u00ebr t%u00eb d%u00ebgjuar). Mjete artistike t%u00eb teatrit jan%u00eb: nj%u00eb ndodhi ose subjekt; interpretimi nga aktor%u00ebt n%u00ebp%u00ebrmjet mish%u00ebrimit t%u00eb personazheve dramatike; nj%u00eb shesh skenik; prania e publikut.Mjet tjet%u00ebr %u00ebsht%u00eb veshja e nj%u00eb kostumi, si ata q%u00eb veshin prift%u00ebrinjt%u00eb ose kryetar%u00ebt e fiseve. N%u00eb disa rituale ose ceremoni, njer%u00ebzit luajn%u00eb per%u00ebndi ose qenie t%u00eb gjalla. Rr%u00ebfimi i nj%u00eb ndodhie %u00ebsht%u00eb element thelb%u00ebsor. N%u00eb shum%u00eb kultura, ka tradita t%u00eb forta tregimtar%u00ebsh q%u00eb recitojn%u00eb mite dhe legjenda nga e shkuara, me an%u00eb t%u00eb t%u00eb cilave u japin m%u00ebsime grupit t%u00eb d%u00ebgjuesve. Nd%u00ebrkoh%u00eb q%u00eb tregon, rr%u00ebfimtari interpreton, duke ndryshuar z%u00ebrin dhe duke imituar personazhet e historis%u00eb. DRAMA DHE LOJA E AKTORITN%u00eb teatrin q%u00eb njohim sot, personazhet jan%u00eb pjes%u00eb e nj%u00eb historie q%u00eb shkruhet nga nj%u00eb dramaturg. Shfaqja teatrale, edhe pse p%u00ebrmbledh brenda saj thuajse t%u00eb gjitha llojet e tjera t%u00eb artit, zhvillohet si art m%u00eb vete. Mbi t%u00eb gjitha, ajo %u00ebsht%u00eb sintez%u00eb e loj%u00ebs s%u00eb aktorit me dram%u00ebn e shkruar. Dramaturgjia p%u00ebrcakton zhvillimin dhe orientimin e teatrit, por bart%u00ebs i specifik%u00ebs s%u00eb tij %u00ebsht%u00eb aktori. Ai i jep jet%u00eb TEATRI DHE MJETI I TIJ SHPREH%u00cbS: 2 GJUHA TEATROREThuajse n%u00eb %u00e7do kultur%u00eb q%u00eb ka l%u00ebn%u00eb gjurm%u00eb n%u00eb histori ne gjejm%u00eb ritualet, ceremonit%u00eb dhe festimet fetare q%u00eb p%u00ebrmbajn%u00eb elemente t%u00eb teatrit. Nj%u00eb nga k%u00ebto elemente %u00ebsht%u00eb paraqitja e nj%u00eb personi p%u00ebrpara publikut t%u00eb mbledhur me k%u00ebt%u00eb rast, p%u00ebr shembull: nj%u00eb ceremoni q%u00eb kryhet nga prift%u00ebrinjt%u00eb p%u00ebrball%u00eb an%u00ebtar%u00ebve t%u00eb nj%u00eb komuniteti. Gjat%u00eb gjith%u00eb historis%u00eb s%u00eb ekzistenc%u00ebs s%u00eb tij, jan%u00eb shfaqur disa elemente thelb%u00ebsore pa t%u00eb cilat nuk ka teat%u00ebr: nj%u00eb veprim ose ndodhi (drama), paraqitet nga nj%u00eb grup njer%u00ebzish (aktor%u00ebt), p%u00ebrpara nj%u00eb grupi tjet%u00ebr (spektator%u00ebve).